Τετάρτη, 10 Σεπτεμβρίου 2014

Ἡ ἀναισθησία


Η Αναισθησία
[Οίδα σου τα έργα, ότι όνομα έχεις ότι ζης, και νεκρός ει (Αποκ. Γ΄1)]
 
του Κωνσταντίνου Αθ. Οικονόμου δασκάλου  -συγγραφέα
 
ΟΡΙΣΜΟΣ: Ο καλύτερος ορισμός για την πνευματική αναισθησία δίνεται από τον Ιωάννη τον Σιναΐτη στο έργο του Κλίμαξ: «Αναισθησία εστὶ νενεκρωμένη αίσθησις, εκ χρονίας νόσου και αμελείας εις αναισθησίαν καταλήξασα.»
ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ ΣΗΜΕΡΑ: Η εποχή μας χαρακτηρίζεται από πνευματική αναισθησία. Ο άνθρωπος βυθισμένος στις καθημερινές μέριμνες της ζωής, αδιαφορεί για οτιδήποτε πνευματικό. Κουρασμένος από την άγρα υλικών αγαθών, ζαλισμένος από σειρήνες απολαύσεων, απασχολημένος πώς θα αποκτήσει περισσότερα μέσα επίδειξης, και δύναμης, ναρκώνεται πραγματικά, χωρίς να μπορεί να αντιδράσει και να αναζητήσει πνευματικά στηρίγματα. Διαβάζουμε στον Ευεργετινό: 
Κάποιος είχε αιχμαλωτισθεί στην κακή συνήθεια τής κλοπής. Έτσι, την περίοδο του θερισμού, βλέποντας το αγρόκτημα ενός πλουσίου είναι γεμάτο θημωνιές από σιτάρι, αποφάσισε να κλέψει. Πήρε κοντά και τη μικρή του κόρη. Κοίταξε δεξιά - αριστερά, μήπως τον δει κανείς και, σίγουρος πια, άρχισε να κλέβει και να φορτώνει την άμαξά του. Τότε η κορούλα του τού λέγει «πατέρα κοίταξες σε όλα τα μέρη, αλλά ξέχασες να κοιτάξεις και προς τον ουρανό». Ακούγοντας αυτά o πατέρας ήρθε εις εαυτόν, και επέστρεψε τα αρπαγμένα”. Σήμερα η κλοπή έγινε ρουτίνα, σαν κάτι φυσιολογικό. Δεν θέλομε να θυμόμαστε, ούτε να υποταχθούμε στους νόμους τού Θεού. Η άστατη και αμαρτωλή ζωή μας δημιουργεί πολλές ενοχές, τις οποίες τις αποδιώχνει η “απουσία” από την καρδιά μας του Θεού. Αποφεύγουμε την υπακοή στο θέλημα του Θεού, και κάνομε υπακοή στους μυριάδες πειρασμούς που περικυκλώνουν την ψυχή μας. Δυστυχώς, o εγωισμός, και η φιλαυτία αιχμαλωτίζουν τον άνθρωπο, τον ταλαιπωρούν αφήνοντάς τον χωρίς ελπίδα. Χωρίς τον Χριστό, είμαστε δυστυχισμένοι, διαπλέομε τη θάλασσα της ζωής ανίκανοι να αντισταθούμε στα κύματα των παθώ κι έτσι χάνουμε και την παρούσα ζωή και την αιωνιότητα. Ο Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος λέει: «o άνθρωπος διαβάζει για την Κρίση και αρχίζει να χαμογελά, για την κενοδοξία και κενοδοξεί την ώρα της αναγνώσεως. Αποστηθίζει λόγους περί αγρυπνίας, και παρευθύς καταβυθίζεται στον ύπνο. Εγκωμιάζει την προσευχή, και την αποφεύγει σαν μαστίγιο. Μόλις χορτάσει φαγητό μετανοεί, και ύστερα από λίγο τρώγει και χορταίνει περισσότερο. Μακαρίζει την σιωπή και την εγκωμιάζει με πολυλογία. Επαινεί και δοξάζει τους ελεήμονες, αλλά υβρίζει τους πτωχούς». (Λόγος 17ος). Ο Άγιος Νείλος o Μυροβλύτης λέει: “η χειρότερη κατάσταση στον άνθρωπο είναι η πώρωση της καρδίας του. Δεν μπορεί ούτε να ακούσει πνευματικό λόγο, και πολύ περισσότερο να τον πραγματοποιήση. Θεωρεί φυσιολογική την αμαρτία και δεν τον νοιάζει καθόλου o συνάνθρωπός του”.

Τετάρτη, 3 Σεπτεμβρίου 2014

Μοναχισμός, μοναστήρια, μοναχοί


Γράφει ο μοναχός Μωυσής, αγιορείτης

Όταν ο κόσμος αλλοιώνεται, επηρεάζει και το μοναχισμό. Ο μοναχισμός όμως πρέπει να μένει αναλλοίωτος. Η υποβάθμιση του ορθόδοξου μοναχισμού σε περιόδους εκκοσμικεύσεως είναι ανεπίτρεπτη.

Το εκκλησιαστικό ήθος πρέπει να μένει ανεπηρέαστο πάντοτε. Η διατήρηση του μηνύματος και της προσφοράς του μοναχικού ιδεώδους δεν πρέπει να αλλάζει, αλλά να χαρίζει το πνεύμα της ασκήσεως, της εγκράτειας και της ταπεινοφροσύνης, τόσο απαραίτητων στη ζωή. Ο μοναχισμός, όποτε ήταν σε ακμή, δώριζε αίγλη στο σώμα της Εκκλησίας. Ο κόσμος θεωρεί το μοναχισμό περιττό, κάτι περασμένο, αχρείαστο και μερικές φορές και βλαβερό.

Ακόμη και λεγόμενοι άνθρωποι της Εκκλησίας βλέπουν με επιφύλαξη την αναχώρηση νέων στα μοναστήρια, λέγοντας ότι η κοινωνία τούς χρειάζεται περισσότερο για τις ανάγκες της. Η αφιέρωση νέων καταρτισμένων, μορφωμένων και ταλαντούχων και ο εγκλεισμός τους σε μοναστήρια είναι λαθεμένη. Ο μοναχισμός όμως είναι καθαρά εκκλησιαστικός θεσμός και ανέδειξε πλήθος αγίων. Το ασκητικό, ησυχαστικό και προσευχητικό φρόνημα πολλών ιερών ανδρών στην έρημο και τα μοναστήρια φανέρωσε το υψηλό και σπουδαίο της ζωής αυτής, που ονομάστηκε ισάγγελη.

Αγίου Nεκταρίου: Το κύριο έργο του ανθρώπου



              Αγίου Nεκταρίου: Το κύριο έργο του ανθρώπου 
Tο κύριο έργο του ανθρώπου είναι η προσευχή. O άνθρωπος πλάστηκε για να υμνεί το Θεό. Aυτό είναι το έργο που του αρμόζει. Aυτό μόνο εξηγεί την πνευματική του υπόσταση. Aυτό μόνο δικαιώνει την εξέχουσα θέση του μέσα στη δημιουργία. O άνθρωπος πλάστηκε για να λατρεύει το Θεό και να μετέχει στη θεία Tου αγαθότητα και μακαριότητα.
Ως εικόνα του Θεού που είναι, λαχταράει για το Θεό και τρέχει με πόθο να ανυψωθεί προς Aυτόν. Mε την προσευχή και την υμνωδία ευφραίνεται. Tο πνεύμα του αγάλλεται και η καρδιά του σκιρτάει. Όσο περισσότερο προσεύχεται, τόσο η ψυχή του απογυμνώνεται από τις κοσμικές επιθυμίες και γεμίζει από τα ουράνια αγαθά. Kαι όσο αποχωρίζεται τα γήινα και τις ηδονές το βίου, τόσο περισσότερο απολαμβάνει την ουράνια ευφροσύνη. H δοκιμή και η πείρα μας επιβεβαιώνουν την αλήθεια αυτή.
O Θεός ευαρεστείται στις προσευχές εκείνες που προσφέρονται με τον πρέποντα τρόπο, δηλαδή με συναίσθηση της ατέλειας και της αναξιότητας μας. Για να υπάρξει όμως τέτοια συναίσθηση, απαιτείται τέλεια αυταπάρνηση του κακού μας εαυτού και υποταγή στις εντολές του Θεού, απαιτείται ταπείνωση και αδιάλειπτη πνευματική εργασία.
Aναθέστε όλες τις φροντίδες σας στο Θεό. Eκείνος προνοεί για σας. Mη γίνεστε ολιγόψυχοι και μην ταράζεστε. Aυτός που εξετάζει τα απόκρυφα βάθη της ψυχής των ανθρώπων, γνωρίζει και τις δικές σας επιθυμίες και έχει τη δύναμη να τις εκπληρώσει όπως Aυτός γνωρίζει. Eσείς να ζητάτε από το Θεό και να μη χάνετε το θάρρος σας. Mη νομίζετε ότι, επειδή ο πόθος σας είναι άγιος, έχετε δικαίωμα να παραπονιέστε, όταν οι προσευχές σας δεν εισακούονται. O Θεός εκπληρώνει τους πόθους σας με τρόπο που εσείς δεν γνωρίζετε. Nα ειρηνεύετε λοιπόν και να επικαλείστε το Θεό.
Oι προσευχές και οι δεήσεις από μόνες τους δεν μας οδηγούν στην τελειότητα. Στην τελείωση οδηγεί ο Kύριος, που έρχεται και κατοικεί μέσα μας, όταν εμείς εκτελούμε τις εντολές Tου. Kαι μια από τις πρώτες εντολές είναι να γίνεται στη ζωή μας το θέλημα όχι το δικό μας, αλλά του Θεού. Kαι να γίνεται με την ακρίβεια που γίνεται στον ουρανό από τους αγγέλους. Για να μπορούμε κι εμείς να λέμε: “Κύριε, όχι όπως θέλω, αλλ’ όπως εσύ, “γενηθήτω το θέλημα Σου, ως εν ουρανώ και επί της γης”. Xωρίς λοιπόν το Xριστό μέσα μας, οι προσευχές και οι δεήσεις οδηγούν στην πλάνη.


http://www.agioritikovima.gr/thlogos/item/35805-αγίου-nεκταρίου-το-κύριο-έργο-του-ανθρώπου

Κάθε ορμή της επιθυμίας για το καλό συνοδεύεται, ήδη στο ξεκίνημα της κίνησής της, από ζήλο πυρωμένο σαν κάρβουνα αναμμένα.



ΛΟΓΟΣ ΙΖ  
Με ποια μέσα συντηρείται ή μυστική εγρήγορση της ψυχής. Πώς εισβάλλουν στην διάνοια ό ύπνος και ή ψυχρότηταπού σβήνουν την άγια θέρμη της ψυχής και απονεκρώνουν την θεία επιθυμία της για πνευματικές και ουράνιες απολαύσεις.
Ο Εχθρός δεν έχει καμιά δυνατότητα να εμποδίσει όσους επιθυμούν το καλό, εκτός κι αν αυτοί οι ίδιοι δώσουν την ευκαιρία στην πολυμήχανη κακία του. Κάθε ορμή της επιθυμίας για το καλό συνοδεύεται, ήδη στο ξεκίνημα της κίνησής της, από ζήλο πυρωμένο σαν κάρβουνα αναμμένα. Αυτός ο ζήλος έχει την ιδιότητα να περιτειχίζει την ορμή της επιθυμίας, διώχνοντας μακριά της κάθε ενδεχόμενο εμπόδιο. Γιατί κατέχει μεγάλη δύναμη και μιαν άρρητη ισχύ, που μ' αυτήν οχυρώνει την ψυχή, ώστε να μην εξασθενεί ούτε να κλονίζεται από τις εφόδους των κάθε είδους δυσκολιών.

Η αρχική ορμή της ψυχής οφείλεται στην δύναμη της άγιας επιθυμίας. Η επιθυμία αυτή ανήκει στην ίδια την φύση της ψυχής, αφού κινητοποιείται από την θυμική δύναμη, η οποία ενυπάρχει φυσικά στην ψυχή. Η θυμική δύναμη έχει τοποθετηθεί εκεί φύσει από τον Θεό, για να περιφρουρεί τα όρια της φύσεως και να χρησιμοποιεί την δύναμή της ώστε να ε πληρώσει τον φυσικό πόθο της ψυχής, δηλαδή την αρετή. Χωρίς αυτήν, η αρετή δεν μπορεί να καλλιεργηθεί. Αυτή η δύναμη, λοιπόν, καλείται ζήλος.

Αυτή είναι που δίνει τον ζήλο στον άνθρωπο, παρακινώντας τον, φλογίζοντας τον, και κάποτε ενδυναμώνοντας τον ώστε να καταφρονήσει το σώμα και να μπορέσει να παραδώσει γεμάτος πεποίθηση τον εαυτό του στον θάνατο, μέσα σε τρομερούς πειρασμούς και βάσανα. Αυτή τον ενισχύει ώστε να αντιμετωπίσει τις δυνάμεις του Αποστάτη, για να εκπληρωθεί αυτό που τόσο πολύ αγαπά η ψυχή.

Ένας άνθρωπος που έχει ενδυθεί τον Χριστό ονομάζει, κάπου στα κείμενά του, τον ζήλο αυτό «σκύλο» και«φύλακα του νόμου του Θεού», που είναι η αρετή. Η αρετή είναι η εκπλήρωση των νόμων του Θεού.

Για δύο λόγους εδραιώνεται αυτή η δύναμη του ζήλου, αφυπνίζεται και φλογίζεται ώστε να φρουρεί το σπίτι, και για δύο λόγους πάλι εξασθενεί, αποναρκώνεται και εξαλείφεται από την αμέλεια. Ο πρώτος λόγος της αφύπνισης και της έξαψης της είναι ο φόβος, που μπορεί να νιώσει κανείς για την αρετή που απέκτησε η γι' αυτήν που πρόκειται να αποκτήσει, στην περίπτωση που θα κλαπεί η θα καταστραφεί από κάποιο τυχαίο συμβάν. Ο φόβος αυτός ενεργοποιείται από την θεία Πρόνοια σε όλους τους αληθινούς καλλιεργητές της αρετής, ώστε να επαγρυπνεί η ψυχή με ζήλο διαρκή, και να μην αποκοιμηθεί.

Όταν λοιπόν ο φόβος, αυτός ο σκύλος, όπως λέγει ο Ευάγριος, κινητοποιηθεί μέσα στην ανθρώπινη φύση, θα είναι η μέρα και νύχτα φλογερός, σαν πυρωμένος κλίβανος, και θα την αφυπνίζει. Σαν το Χερουβείμ, είναι άγρυπνος διαρκώς και κοιτάζει ολόγυρά του. Θα έλεγε κανείς πως, κι ένα πουλί να περνούσε από κοντά του, αυτός θα ορθωνόταν και θα γαύγιζε με απερίγραπτη αγριότητα.

Όμως, ο φόβος υπέρ του σώματος είναι σατανικός. 'Όποιος έχει τέτοιον φόβο, έχει αμφιβολίες στην πίστη του για την Πρόνοια του Θεού. Έχει λησμονήσει πως ο Θεός μεριμνά γι' αυτούς που μεριμνούν για την αρετή, και φροντίζει πάντοτε για ο, τι τους αφορά.

Όπως είπε το Άγιο Πνεύμα δια στόματος του Προφήτη,«φθαλμο Κυρου π δικαους, κα τα ατο ες δησιν ατν.»και «τ νομα κυρίου τν φοβουμένων ατόν»Και αλλού λέγει ο Προφήτης, απευθυνόμενος τρόπον τινά εκ μέρους του Θεού σ' όσους καλλιεργούν την αρετή, «ο προσελεσεται πρς σ κακ, κα μστιξ οκγγιε ν τ σκηνματ σου.  τι τος γγλοις ατοντελεται περ σο το διαφυλξαι σε ν πσαις ταςδος σου·  π χειρν ροσ σε, μποτε προσκψς πρς λθον τν πδα σου·».

Επομένως, ο φόβος για την σωτηρία της ψυχής, για την περίπτωση που συμβεί στην αρετή κάποιο δυστύχημα και κλαπεί η ζημιωθεί με οποιονδήποτε τρόπο, είναι ένας Λογισμός ενάρετος και θείος. Η αγωνία αυτή και ο φόβος της ψυχής, ο τρόμος που βασανίζει τον νου με ανησυχία, προέρχονται από την Πρόνοια του Θεού.

Η δεύτερη αιτία της ισχύος και της έξαψης του ζήλου, που ο Ευάγριος τον παρομοιάζει με σκύλο, είναι ο αυξανόμενος πόθος της ψυχής για αρετή. Όσο μεγαλύτερη είναι η επιθυμία της ψυχής γι' αυτό που αγαπά, όσο ισχυρότερος είναι αυτός ο θείος λογισμός, τόσο περισσότερο διεγείρεται ο φυσικός ζήλος.

Η άμβλυνση και η ελάττωση της επιθυμίας της ψυχής είναι η πρώτη αιτία της χαύνωσης και της ύπνωσης. Η δεύτερη είναι η είσοδος και η εγκατοίκηση κάποιου λογισμού αυτοπεποίθησης στην ψυχή του ανθρώπου, ο όποιος φαντάζεται τότε συχνά, πλήρης πεποιθήσεως, πως δεν υπάρχει τίποτε επιβλαβές, τίποτε που να πρέπει να φοβάται. Την ίδια αυτή στιγμή πετά μακριά του την πανοπλία του ζήλου και γίνεται σαν σπίτι αφρούρητο, όπου ο σκύλος έχει εγκαταλείψει την σκοπιά του και κοιμάται.

Αυτός ο λογισμός είναι η αιτία, που οι περισσότερες πνευματικές οικίες λεηλατούνται, δηλαδή αμαυρώνεται η καθαρότητα της φλόγας της άγιας γνώσης μέσα στην ψυχή. Και για ποιόν λόγο αμαυρώνεται, αν όχι επειδή κάποιος λεπτεπίλεπτος λογισμός κενοδοξίας εισέρπει στην ψυχή του ασκητή, η επειδή αυτός έχει την τάση να μεριμνά υπερβολικά για τα του σώματος, η έχει συχνές συναντήσεις με τον κόσμο;

Όταν ο αγωνιστής συναινεί σε συναντήσεις με τον κόσμο, και ιδίως με γυναίκα, η ψυχή του αμέσως ατονεί. Αλλά κι αν συναντήσει πολλούς ανθρώπους, η ψυχή πειράζεται αναπόφευκτα από την κενοδοξία. Εν συντομία, όποτε ο πηδαλιούχος νους συναντά τον κόσμο, μοιάζει με κυβερνήτη που, ενώ ταξιδεύει ήρεμα στην θάλασσα, με ούριο άνεμο να τον φυσά προς το λιμάνι, πέφτει έξαιφνης σε ύφαλο.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ΙΣΑΑΚ ΤΟΥ ΣΥΡΟΥΑσκητικά Τόμος Β3 Λόγοι ΙΒ΄-ΜΑ΄σελ,48-52 





Κυριακή, 31 Αυγούστου 2014

Ἡ τήρηση τοῦ νοῦ καί τό μυστήριο τῆς Θείας Εὐχαριστίας.(Γέροντος Ἰωσήφ Βατοπαιδινοῦ)




 joseph27

 Αδελφοί και πατέρες, οφείλουμε να στρέφουμε το νου μας, με όση δύναμη έχουμε, στο σκοπό του αγώνα μας, γιατί αυτός είναι ο κυβερνήτης και κύριος του εαυτού μας. Κατά το λόγιο «νους ορά και νους ακούει». Ο ελεύθερος νους είναι απαραίτητο μέσο για τη γνώση και τήρηση του θελήματος του Κυρίου, γι αυτό και σε μας τους μοναχούς επιβάλλεται, ως καθήκον, η τήρηση του νου. «Σχολάσατε και γνώτε, ότι εγώ ειμι ο Θεός» (Ψαλμ. με, 10) και πάλι: «Ο έχων τας εντολάς μου και τηρών αυτάς, εκείνος εστιν ο αγαπών με» (Ιω. ιδ, 21). Ο «έχων» είναι όποιος με προθυμία ερευνά και μαθαίνει την έννοια των νοημάτων του θείου νόμου. Ο νους, λοιπόν, είναι το κύριο μέσο γι αυτήν την επιτυχία. Το δύσκολο δεν είναι η γνώση των εντολών, αλλά η πονηριά και κακότητα του εχθρού μας, που με δόλο νοθεύει με ακατονόμαστες προφάσεις το πνευματικό μας καθήκον. Μόνο η τήρηση και η προσοχή του νου μας απαλλάσσει από τον κίνδύνο της πλάνης και των υπόλοιπων αφορμών, που προξενούν τα ποικίλα αίτια.

Γι αυτό σας θυμίζω συνεχώς να φυλάσσετε το νου με την προσπάθεια της ευχής, ακούραστα. Όπως λέει ο Μέγας Βασίλειος, «νους μη σκεδαννυμένος (όταν δεν διασκορπίζεται) επί τα έξω, επάνεισι (επιστρέφει) μεν προς εαυτόν, δι εαυτού δε προς την περί Θεού έννοιαν αναβαίνει» (Επιστολή β, Γρηγορίω Εταίρω ΕΠΕ τ. α σ. 64). Η ήττα μας δεν προέρχεται από την κακή χρήση των νοημάτων, που προηγούνται στον πλανεμένο νου και ακολουθεί η αμαρτωλή πράξη, που είναι η παράχρηση μέσω των πραγμάτων; Αλλωστε η υγιής και λογική σκέψη δεν είναι το χαρακτηριστικό του ανθρώπου;

Γι αυτό, παρακαλώ την αγάπη σας. Όλη σας η προσπάθεια να αφορά αυτόν τον αγώνα, εάν θέλουμε να κερδίσουμε την πάλη. Ο Κύριος μας υπενθυμίζει οτι «ο μη ων μετ εμού κατ εμού εστι, και ο μη σννάγων μετ εμού σκορπίζει» (Ματ. ιβ, 30). Πως θα είναι συνεχώς μαζί με το Θεό ο μοναχός, χωρίς τη μνήμη και επίκλησή του; Δεν μας παραγγέλλούν οι Πατέρες «μνημονευτέον Θεού η αναπνευστέον» και πάλι, «Ιησού ονόματι μάστιζε πολεμίους»;

Ποιό σκοπό είχε η μαρτυρική προσπάθεια του οσιώτατου Πατέρα μας να αποφεύγει τους ανθρώπους, να ησυχάζει απόμερα, και με βία να κρατά το νου του στο Θεό και τη θεωρία του, πιέζοντας τη φύση σε σκληρούς και απαραμύθητους αγώνες; Θα είμαστε αναπολόγητοι εμείς που καταγόμαστε απ αυτήν τη ρίζα, αν αγνοούμε τη σημασία της τήρησης του νου, που είναι η πρώτη και κύρια βάση και αρχή της πνευματικής ζωής και προόδου!

Η επιμονή μου στην προσοχή τον νου είναι δικαιολογημένη, αφού σ αυτό το σημείο στέκεται όλη μας η ενέργεια και δράση. Ο Παύλος ορίζει ότι οφείλουμε να γνωρίζουμε τα νοήματα των πονηρότατων εχθρών μας. «Ου γαρ τα νοήματα αυτών αγνοούμεν» (Β Κορ. β, 11). Μετά, πως θα δεχτούμε φωτισμό από τη θεία Χάρη, στον οποίο υπάρχει ο θείος ζήλος, από τον οποίο παίρνουμε δύναμη για δράση και ενέργεια; Η έδρα της Χάρης είναι ο νους. Αν ο νους είναι σκοτισμένος ή αιχμάλωτος και εμπαθής, η Χάρη τον αποστρέφεται. Χωρίς τη Χάρη ο άνθρωπος είναι το πτώμα του παλαιού ανθρώπου, το θύμα του αντιστρατευόμενου νόμου της διαστροφής. Τότε επικρατεί η βασιλεία της φθοράς και του θανάτου. Για ποιό λόγο ο Κύριος μας τράβηξε από τον κόσμο; «Εξέλθετε εκ μέσου αυτών και αφορίσθητε και ακαθάρτου μη άπτεσθε, καγώ εισδέξομαι υμάς, και έσομαι υμίν εις πατέρα» (Β Κορ. στ, 17). Η έξοδος και ο χωρισμός δεν είναι τοπικός, αλλά τροπικός. Ο νους είναι ο κύριος και αίτιος του νέου τρόπου ζωής, του μοναχικού βιώματος.

Πολλές φορές αναφέραμε τα αποτελέσματα της εργασίας του φωτισμένου νου. Θα αναφερθούμε τώρα στη σημασία της ένωσής μας με τα θεία μυστήρια, που είναι τα μέσα μεταφοράς και ανάβασής μας στις θείες επαγγελίες, όπου και το κέντρο του προορισμού μας.

Πάντοτε να θυμάστε την υπερβολική αγάπη του Κυρίου μας. Δεν μας εγκατέλειψε στο σκοτάδι της αγνωσίας μας, αλλά «όντας ημάς νεκρούς τοις παραπτώμασι σννεζωοποίησε τω Χριστώ, και συνήγειρε και συνεκάθισεν εν τοις επουρανίοις» (Εφ. β, 5, 6). Αυτό έγινε μόνο με τη Χάρη των μυστηρίων, που μας δώρισε μέσω της Εκκλησίας ο Κύριός μας. Τα θεία μυστήρια, αν και φαίνονται αισθητά, έχουν υπερφυσικές ιδιότητες. Είναι αισθητοί τρόποι μετάδοσης της Χάρης. Δεν λειτουργούν όμως μαγικά, εάν δεν υπάρχει η πίστη και το κατά Θεό βίωμα.

Το συγκλονιστικώτερο μυστήριο, που ποτέ δεν θα κατανοηθεί ούτε στο παρόν, ούτε στην αιωνιότητα, είναι το πανάγιο μυστήριο της θείας Ευχαριστίας, που η απέραντη και θεοπρεπέστατη παναγάπη και οικονομία του Κυρίου χάρισε στους ανθρώπους.

Στην καθημερινή μας ζωή, η πρακτική εκδήλωση της αληθινής αγάπης, που φανερώνει την ενότητα και επαφή στους συγγενικούς ή σε άλλους υγιείς δεσμούς, εκδηλώνεται με το σεμνό εναγκαλισμό ή το «άγιο φίλημα», κατά τον Παύλο. Ο Κύριος ξεπέρασε αυτούς τους τύπους και τα σύμβολα. Δεν αρκέστηκε στον εναγκαλισμό και το φίλημα, αλλά προχώρησε βαθύτερα στην υποστατική ενότητα με μας. Καταδέχεται να μεταδώσει τον εαυτό του, το πανάγιο σώμα και το αίμα του «εις πάντας αρμούς, εις νεφρούς εις καρδίαν» , ώστε να γίνουμε «σύσσωμοι» και «σύναιμοι» με αυτόν και πρακτικά να λάβουμε μέρος (μεταλάβουμε) στη θεία παναγάπη. Γι αυτό μας αποκαλεί «φίλους» και «αδελφούς» του και μας εισάγει, μέσω του εαυτού του, προς τον Πατέρα και έτσι «ουκέτι εσμέν ξένοι και πάροικοι, αλλά συμπολίται των αγίων και οικείοι του Θεού» (Εφ. β, 19).

Αν έχουμε συνεχώς στο νου μας το νόημα αυτού του ακατάληπτου μυστηρίου, δεν θα μας χρειαστούν άλλες θεωρίες και βοηθήματα, για τη συνέχιση του σταυροφόρου βίου μας. Πως είναιι δυνατό να περιγραφεί η έμπρακτή του παναγάπη, που με τόσο πατρικό αυθορμητισμό μας εισάγει σε όλο το ένσαρκό του είναι, όταν μας λέει «εγώ ειμι ο άρτος της ζωής. Ο ερχόμενος προς με ου μη πεινάση… ούτος εστιν ο άρτος ο εκ του ουρανού καταβαίνων, ίνα τις εξ αυτού φάγη και μη αποθάνη. Εγώ ειμι ο άρτος ο ζων ο εκ του ουρανού καταβάς. Εάν τις φάγη εκ τούτου του άρτου, ζήσεται εις τον αιώνα. Και ο άρτος δε ον εγώ δώσω, η σαρξ μου εστιν, ην εγώ δώσω υπέρ της του κόσμου ζωής… εάν μη φάγητε την σάρκα του υιού του ανθρώπου και πίητε αυτού το αίμα, ουκ έχετε ζωήν εν εαυτοίς. Ο τρώγων μου την σάρκα και πίνων μου το αίμα, έχει ζωήν αιώνιον… η γαρ σαρξ μου αληθώς εστι βρώσις και το αίμα μου αληθώς εστι πόσις. Ο τρώγων μου την σάρκα και πίνων μου το αίμα εν εμοί μένει, καγώ εν αυτώ, καθώς απέστειλέ με ο ζων πατήρ καγώ ζω δια τον πατέρα και ο τρώγων με κακείνος ζήσεται δι εμέ. Ούτος εστιν ο άρτος ο εκ του ουρανού καταβάς… ο τρώγων τούτον τον άρτον ζήσεται εις τον αιώνα» (Ιω. στ, 35 – 58). Ο χριστοφόρος Παύλος λέγει παράλληλα, πάσχοντας όσα γράφει: «Οσάκις γαρ αν εσθίητε τον άρτον τούτον και το ποτηριον τούτο πίνητε, τον θάνατον του Κυρίου καταγγέλλετε, άχρις ου αν έλθη» (Α Κορ. ια, 26).

Η περιγραφή, σχεδόν των περισσότερων λόγων του Κυρίου μας, για το υπέρτατο μυστήριο της μετοχής μας στο τίμιο σώμα και αίμα του, αν περιστρέφεται συνεχώς στο νου μας, θα είναι ένα από τα κύριώτερα μέσα της παραμονής μας με τη Χάρη. Η παράταση του θείου ζήλου θα μας συγκρατεί στη φυλακή και τήρηση των καθηκόντων μας, που απαιτούνται ως ολοκλήρωση της ομολογίας, την οποία δώσαμε δύο φορές, στο βάπτισμα και στο σχήμα της κουράς μας, ως μοναχοί.

Όπως προαναφέραμε, τα θεία μυστήρια είναι παντοδύναμα. Αν λείπει όμως η υποταγή μας στην ακρίβεια των εντολών δεν μας βοηθούν, γιατί μετέχουμε τυπικά. Οφείλουμε να συνιστούμε εαύτούς «αξίους της κλήσεως ημών ης εκλήθημεν, μετά πάσης ταπεινοφροσύνης και πραότητος, μετά μακροθυμίας, ανεχόμενοι αλλήλων εν αγάπη» (πρβλ. Εφ. δ,1-2). Και άλλοτε σας ερμήνευσα τη σημασία της συμπάθειας και ανεκτικότητας και πόσο ο Θεός τις αποδέχεται. Αυτό να μην το αμελείτε, γιατί είναι πραγματικότητα ο λόγος του Κύυρίου « εν ω μέτρω μετρείτε μετρηθήσεται υμίν» (Ματ. ζ, 2). Τις πολλές αδυναμίες μας στο θέμα της φιλοπονίας, που οφείλονται στη βιολογική μας αθλιότητα, τις συμπληρώνει, αν προσέχουμε, η συμπάθεια και η αγάπη, αφού ο Θεός μας είναι η αυτοαγάπη και εξευμενίζεται, όταν ανεχόμαστε με αγάπη το συνάνθρωπό μας, όπως ο ίδιος ανέχεται εμάς. Αν η εντολή είναι να αγαπούμε τους εχθρούς, πόση αγάπη πρέπει να δείχνουμε στους ομόψυχους αδελφούς και ομοϊδεάτες και μάλιστα όταν με αυτό το μέσο κάμπτουμε την εναντίον μας θεία δικαιοσύνη;

Στην καταθλιπτική πίεση του άκρατου μετεωρισμού, σας θυμίζω τη λογική άμυνα. Κατάπαυση του μετεωρισμού χωρίς πάλη και άμυνα δεν γίνεται, γιατί δεν προέρχεται αυτός μόνο από τη φαντασία, αλλά και από τον εχθρό διάβολο, ειδικά όταν απουσιάζουν αίτια μέσω των οποίων προκαλεί τις αισθήσεις και τα πάθη. Πέραν της επίμονης θείας επίκλησης και της ευχής, επωφελέστατος τρόπος της ανάσχεσης του μετεωρισμού είναι η ενθύμηση της ζωής του Κυρίου μας και των βιωμάτων των ανά τους αιώνες αγίων μας. Ειδικά των οσίων Πατέρων μας, που είχαν τα ίδια συστήματα και στόχους και άρα και τους ίδιους πολέμους και πειρασμούς.

Όλα αυτά περιστρεφόμενα στη μνήμη μας, ανυψώνουν το ηθικό μας και ενισχύουν την πίστη μας, ώστε να μην παραδεχόμαστε την αποθάρρυνση, που συνεχώς ο διάβολος μας προβάλλει στα διάφορα μας λάθη, που πολλές φορές προκαλεί η απειρία μας. Υπάρχει καλύτερο παράδειγμα καρτερίας από τον Κυριό μας; Τον κοροΐδευαν και τον πείραζαν, όσοι εκτελούσαν τις εντολές του διαβόλου, και αυτός τους ανεχόταν, ενώ μπορούσε να τους καταργήσει μόνο με ένα βλέμμα. Δεν είναι αρκετή η ανεκτικότητα και μακροθυμία του Χριστού μας, για να καταστείλει το θυμό, την οργή ή το πείσμα, όταν μας κυκλώνουν; Για την αναστολή της αντεκδίκησης σ αυτούς που μας πειράζουν δεν είναι αρκετό, όταν ακούμε τον Κυριό μας από το σταυρό να συγχωρεί τους σταυρωτές του;

Ναί, αδελφοί μου. Υπάρχει ανάγκη σοβαρής άμυνας στον αόρατο πόλεμο, που αδιάκοπα μας περικυκλώνει. Προηγείται όμως η ακρίβεια της πρακτικής μας. Να επιμένετε στο πρόγραμμα. Ποτέ μην το παραβιάζετε. Οπως ο μωσαϊκός νόμος διέτασσε να μη γίνονται δεκτά για θυσία ελαττωματικά ζώα, έτσι και στην Πνευματική θυσία δεν πρέπει να γίνονται λειψά δώρα και προσφορές, που είναι οι παραβιάσεις του προγράμματος. Ξεχνάτε με πόση ακρίβεια οι Πατέρες μας τηρούσαν τις εντολές και το πρόγραμμα; Ο αββάς Ποιμήν, όταν πήγε να πει τους λογισμους του, που ήταν τρεις, διήνυσε απόσταση μιας ημέρας. Εκεί ξέχασε να πει τον τρίτο λογισμό. Όταν επέστρεψε στο κελλί του και έβαλε το κλειδί να ανοίξει, θυμήθηκε το λογισμό. Δεν μπήκε μέσα. Γύρισε αμέσως πίσω περπατώντας τόση απόσταση αγόγγυστα, γιατί επρεπε να μείνει ακριβής στο πρόγραμμά του. Τότε τον επαίνεσε ο διορατικός Γέροντας και του προφήτεψε την προκοπή του για την ακρίβειά του. « Ποιμήν» , τον είπε, «αγγέλων ποιμήν και διαβοήσεταί σου το όνομα εν πάση γη Αιγύπτου». Αλλά ήταν μόνο αυτός που κρατούσε ακρίβεια στο πρόγραμμα όλη η στρατιά των Πατέρων μας, αφού γνώριζαν «ότι ουκέτι εαυτοίς ήσαν αλλά τω Κυρίω αυτών» και ζούσαν πάντοτε για την τήρηση των εντολών του;

ΠΗΓΗ.ΒΑΤΟΠΑΙΔΙΝΕΣ ΚΑΤΗΧΗΣΕΙΣ

Τρίτη, 26 Αυγούστου 2014

Αληθινά και κάλπικα νοήματα για την κοινωνία και τον άνθρωπο



 
Μια πρόσφορη πρακτική για να «ξεμπερδεύουν» οι λογίς χριστιανομάχοι εύκολα με την Εκκλησία, είναι να την «τσουβαλιάζουν» με τα άλλα, διάφορα, πτωτικά σχήματα του κόσμου και της κοινωνίας. 

Να μην κάνουν διάκριση αυτής της ίδιας της φύσεως και της αποστολής της Εκκλησίας από τα πρόσωπα - φορείς της, οι οποίοι συχνά (κανένας δεν το αρνείται) την εκθέτουν (άκοντες – εκόντες).

Αφορμή για την ανακοίνωσή μας αυτή μας έδωσε άρθρο του κ. Γ. Οικονόμου στην καθημερινή εφημερίδα των Αθηνών «Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ» (Φύλλο 9-7-2014), με τίτλο: «Νοήματα με κέντρο την κοινωνία και τον άνθρωπο».

Ο συντάκτης πήρε αφορμή για να γράψει το άρθρο του από το γεγονός ότι: «Ένα από τα μεγάλα προβλήματα του νεοελληνικού πολιτικού, κοινωνικού και πολιτιστικού βίου είναι η έλλειψη κοινωνιοκεντρικών και ανθρωποκεντρικών νοημάτων».

Διότι «τα νοήματα που κυριαρχούν επί πολλές δεκαετίες είναι εθνικιστικά, θρησκευτικά, κομματικά, ατομικιστικά, προσωπικά, λαιφ στάιλ, καταναλωτικά, ποδοσφαιρικά και τηλεοπτικά.

Η ισοπεδωτική κυριαρχία αυτών των νοημάτων («κοινωνικών φανταστικών σημάτων» κατά τον Καστοριάδη) επέβαλε έναν τρόπο ζωής πλήρως αποπολιτικοποιημένο, αλλά σφόδρα κομματικοποιημένο, υποταγμένο στις κομματικές ιδεολογίες, στην οικονομική ολιγαρχία, στα Μ.Μ.Ε και στην Εκκλησία, με αποτέλεσμα την απουσία πολιτικής κοινωνίας και τη σημερινή γενικευμένη χρεοκοπία».

Στη συνέχεια επιχειρεί να αναλύσει τι εστί κοινωνιοκεντρικά και ανθρωποκεντρικά νοήματα.


Στεκόμαστε στην ανάλυση των ανθρωποκεντρικών νοημάτων, για να το σχολιάσουμε στη συνέχεια.

«Ανθρωποκεντρικά νοήματα είναι αυτά που αντιπαρατίθενται στα θρησκειολογικά νοήματα, τα οποία είναι η δεύτερη νεοελληνική μάστιγα (Χριστόδουλος, Άνθιμος, Σεραφείμ Πειραιώς, η Εκκλησία ως ιδεολογικός και κρατικός θεσμός, βυζαντινισμός, νέο-ορθόδοξοι).

Ανθρωποκεντρικά νοήματα είναι αυτά που έχουν κέντρο τον άνθρωπο και όχι τον «θεό», ούτε τη μεταφυσική και την ανύπαρκτη «μετά θάνατον ζωή».

Είναι τα νοήματα που έχουν κέντρο τον άνθρωπο, όχι ως πιστό κάποιας θρησκείας, ως μέλος κάποιας εθνότητας η ως οπαδό μιας ιδεολογίας, Διαπνέονται, δηλαδή, από ισότητα και καθολικότητα».

Σε άλλο σημείο ορίζει ότι «κοινωνιοκεντρικά και ανθρωποκεντρικά νοήματα είναι η ελευθερία παντός είδους, ατομική και πολιτική».

Δεν είναι δύσκολο να καταλάβει ο οιοσδήποτε ότι ο αρθρογράφος είναι βαθύτατα επηρεασμένος από τον πνεύμα του άθεου ευρωπαϊκού ουμανισμού, το οποίο βλέπει αγεφύρωτη διάσταση μεταξύ κοινωνίας και θρησκείας, μεταξύ Εκκλησίας και Κράτους, μεταξύ ελευθερίας και θρησκευτικής πίστεως.

Δεν είναι δύσκολο να εννοηθεί το μεγάλο άλμα τριών αιώνων, το οποίο επιχειρεί να κάνει, προς τα πίσω, για να εκφράσει τις πεπαλαιωμένες πια αντιλήψεις του «ευρωπαϊκού διαφωτισμού», οι οποίες διαπνέονταν από το, δικαιολογημένο στην εποχή τους, αντιεκκλησιαστικό πνεύμα.

Δε θα διαφωνήσουμε, με τον ισχυρισμό του, ότι κυριαρχούν νοήματα «εθνικιστικά, θρησκευτικά, κομματικά, ατομικιστικά, προσωπικά, λαιφ στάιλ, καταναλωτικά, ποδοσφαιρικά και τηλεοπτικά», τα οποία ταλανίζουν όντως τον νεοελληνικό προσωπικό και κοινωνικό μας βίο εδώ και δεκαετίες.

Ότι υπάρχει ένα αντιανθρώπινο και αντικοινωνικό σύστημα, το οποίο τρέφεται από αυτά τα εκφυλιστικά φαινόμενα. Θεωρούμε όμως ότι δεν έψαξε να βρει τις καταβολές τους.

Να διαπιστώσει ότι αυτά τα φαινόμενα δεν έχουν σχέση με την ελληνορθόδοξη παράδοσή μας, ότι είναι γεννήματα του πνευματικά αποπροσανατολισμένου ευρωπαϊκού πνεύματος.

Ότι η αληθινή Εκκλησία του Χριστού, η Ορθοδοξία μας, δεν έχει την παραμικρή σχέση με αυτά. Ότι αυτά τα φαινόμενα εμφανίστηκαν, ανδρώθηκαν και επικράτησαν στον αιρετικό ευρωπαϊκό χώρο και εισήχθησαν στην πατρίδα μας, μαζί με όλο τον υπόλοιπο συρφετό της ευρωπαϊκής διανόησης και πρακτικής, στο νεώτερο σύγχρονο πολιτικό και κοινωνικό μας βίο.

Δεν έψαξε στην ιστορία μας και την ελληνορθόδοξη παράδοσή μας να διαπιστώσει ότι δεν υπήρξε ποτέ ρατσισμός, εθνικισμός, αποθέωση του σεξισμού (όπως συμβαίνει στις μέρες μας), θρησκευτικός φανατισμός (με την έννοια των θρησκευτικών πολέμων), της βίας και της τρομοκρατίας.

Δεν έκανε επίσης τον κόπο να εξετάσει πως η Εκκλησία μας δεν είναι ούτε θρησκεία, ούτε θρησκευτική πίστη, όπως την αντιλαμβάνεται ο ίδιος και η ευρωπαϊκή αντίληψη.

Δε μπορεί, ή δε θέλει, να ξεχωρίσει, την παραφθαρμένη και εκφυλισμένη μορφή της Εκκλησίας στον Παπισμό και τον Προτεσταντισμό, όπου όντως μεταβλήθηκε η Εκκλησία σε μια από τις θρησκείες του κόσμου, διαθέτοντας και καλλιεργώντας μάλιστα αντικοινωνικά και αντιανθρώπινα στοιχεία.

Είναι άλλωστε πολύ βολικό στους εκκλησιομάχους να ταυτίζουν την Εκκλησία στο πρόσωπο του αιρετικού παπισμού και προτεσταντισμού, προβάλλοντας τις, καταγραμμένες από την ιστορία, αρνητικές τους πλευρές και καταλογίζοντάς τες στην αληθινή και γνήσια Εκκλησία.

Η αλήθεια είναι εντελώς διαφορετική από τα ανιστόρητα «πυροτεχνήματα» του σύγχρονου αθέου ουμανισμού. Ο Χριστιανισμός υπήρξε η μεγαλύτερη επανάσταση όλων των εποχών.

Σείστηκαν και γκρεμίστηκαν συθέμελα οι αντικοινωνικοί και οι απάνθρωποι θεσμοί του αρχαίου προχριστιανικού κόσμου από το σωτήριο λόγο του Χριστού.

Το Ευαγγέλιο απευθύνθηκε σε όλη την ανθρωπότητα, ανεξάρτητα από έθνη, φύλα, και κοινωνικές τάξεις. Η Εκκλησία αγκάλιασε όλους τους ανθρώπους.

Αφού τους απελευθέρωσε από τα δεσμά της αμαρτίας, τους κατέστησε πρόσωπα ισότιμα μέσα στο εκκλησιαστικό σώμα, στο Σώμα του Χριστού.

Ο πρώην δούλος έγινε αγαπητός αδελφός του πρώην κυρίου του και συνδαιτυμόνας του στα κοινά τραπέζια, τις «αγάπες». Η πλούσιοι άνοιξαν τις επαύλεις τους στους φτωχούς και άσημους εν Χριστώ αδελφούς τους. Διέθεσαν τα πλούτη τους για την ανακούφιση των ενδεών.

Ο πρώην Ιουδαίος συναδελφώθηκε με τον πρώην Εθνικό. Το ίδιο και ο βαρβαρικής καταγωγής Χριστιανός αδελφοποιήθηκε με τον ελληνικής καταγωγής Χριστιανό.

Στο πρόσωπο του κάθε ανθρώπου εικονίζεται ο Χριστός και γι’ αυτό γίνεται υποχρέωση του κάθε πιστού η αλλήλων διακονία.

Όταν η έννοια της κοινωνικής ευποιίας στον αρχαίο κόσμο ήταν άγνωστη, η Εκκλησία θεμελίωσε την κοινωνική μέριμνα και διακονία του ανθρώπου, η οποία συνεχίζεται εδώ και δύο χιλιάδες χρόνια, έχοντας σαφέστατο χριστιανικό χαρακτήρα.

Όταν λ. χ. κατά τον φοβερό λοιμό του 250 μ. Χ. οι ειδωλολάτρες και οι Ιουδαίοι εγκατέλειπαν τους ασθενείς οικείους τους, για να γλυτώσουν από την μετάδοση της πανώλης, την περίθαλψη είχαν αναλάβει, με κίνδυνο της ζωής τους οι Χριστιανοί.

Οι πρώην πόρνες μεταβάλλονται σε αγαπητές εν Χριστώ αδελφές, οι οποίες χαίρονται και απολαμβάνουν τον άδολο σεβασμό και την τιμή των πρώην εραστών τους.

Οι απόβλητοι της κοινωνίας βρίσκουν θέση και απάγκιο στην αγαπητική χριστιανική κοινότητα. Κανένας δεν τίθεται στο περιθώριο, όλοι είναι καλεσμένοι στο Δείπνο της Βασιλείας, τη σωτηρία και τη θέωση.

Στο Βυζάντιο συνεχίστηκε και ανδρώθηκε η νέα αυτή πνευματική και κοινωνική επανάσταση του Χριστιανισμού.

Εκχριστιανίστηκαν, δηλαδή εξανθρωπίστηκαν όλοι οι κοινωνικοί θεσμοί (κατάργηση δια νόμου της δουλείας, θεσμοθέτηση της δικαιοσύνης για όλους, αργία της Κυριακής, περιορισμός της παγανιστικής δεισιδαιμονίας, σεβασμός της ανθρώπινης ζωής και αξιοπρέπειας, περιορισμός της εξουσίας και του πλούτου, μέριμνα για τους φτωχούς και αδυνάτους, κ.α.).

Οι πολυπληθείς εθνότητες και λαοί, που αποτελούσαν το βυζαντινό κράτος συνυπήρχαν με θαυμαστή αρμονία, διότι τους ένωνε η κοινή πίστη στο Χριστό.

Εμφύλιες και κοινωνικές συγκρούσεις είναι σπάνια φαινόμενα στο χιλιόχρονο Βυζάντιο, διότι είχε σύνταγμα το Ευαγγέλιο του Χριστού και εφάρμοζε την κοινωνική διδασκαλία και πρακτική της Εκκλησίας μας.

Δεν είναι τυχαίο ότι και αυτός ο Ιουλιανός ο Παραβάτης (361-363) αποπειράθηκε να στηρίξει το ουτοπικό του θρησκευτικό παγανιστικό σύστημα στην κοινωνική διδασκαλία της Εκκλησίας.

Το ίδιο και στην μαύρη περίοδο της τουρκοκρατίας. Η Εκκλησία μας έγινε ο συνδετικός δεσμός του Έθνους και τροφός του Γένους μας.

Υπήρξε ο μόνος θεσμός, ο οποίος στήριξε και διέσωσε το Γένος μας από τον αφανισμό, κάτι που δεν είναι σε θέσει να δουν οι κοντόφθαλμοι χριστιανομάχοι. Όσο και αν φαίνεται παράδοξο, οι έννοιες του εθνικισμού και του ρατσισμού ήταν σχεδόν άγνωστες, τουλάχιστον τα πρώτα διακόσια χρόνια της δουλείας.

Το πρόβλημα για τους Ορθοδόξους Έλληνες και για τους άλλους υπόδουλους Ορθοδόξους λαούς, δεν ήταν τα πρόσωπα, που τους καταπίεζαν τους, αλλά η Οθωμανική εξουσία.

Απόδειξη ότι όσοι τούρκοι μουσουλμάνοι ασπάζονταν την Ορθοδοξία, εντάσσονταν στην οικογένεια των υπόδουλων Ρωμιών, π. χ. οι Νεομάρτυρες οι εξ Αγαρηνών.

Δεν είναι επίσης τυχαίο ότι βρήκαν ασφαλές καταφύγιο στον ελληνικό χώρο οι αγρίως καταδιωκόμενοι Εβραίοι από τους Ισπανούς και τους άλλους Ευρωπαίους, τον 16ο και 17ο αιώνα, όπου έζησαν εν ηρεμία, μεγαλούργησαν και συνεχίζουν να μεγαλουργούν.

Οι έννοιες του ρατσισμού και του εθνικισμού, άγνωστες στον ορθόδοξο λαό μας, ήρθαν στον τόπο μας από τους «διαβασμένους» της Εσπερίας στα τέλη του 18ου αιώνα.

Οι αγωνιστές του 21 πολέμησαν για το «Ρωμαίικο», όπου θα συμπεριλάμβανε όλους τους λαούς της βαλκανικής και της Μ. Ασίας και όχι τη δημιουργία «εθνικής εστίας», όπως διατείνονταν ο μικροεθνικισμούς του Κοραή και των συν αυτώ, (βλέπε Θούριο του Ρήγα).

Ο μεγάλος Ιερομάρτυρας και Εθνομάρτυρας άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός (1714-1779) προωθούσε την απελευθέρωση όλων των υπόδουλων Ορθοδόξων λαών και μιλούσε συχνά για το «Ρωμαίικο», ήτοι την ανασύσταση του πολυεθνικού βυζαντινού κράτους, της Ρωμανίας.

Ο ρατσισμός, ο εθνικισμός και ο θρησκευτικός φανατισμός είναι δημιουργήματα αποκλειστικά της αιρετικής Ευρώπης. Εκεί εμφανίστηκαν και ανδρώθηκαν αυτά τα εκφυλιστικά φαινόμενα.

Ο διαβόητος και μισέλληνας Καρλομάγνος (9ος αιώνας), το καύχημα των σύγχρονων ευρωπαίων, θα εγείρει πρώτος θέμα ρατσισμού κατά των «αιρετικών» Ελλήνων και θα μπολιάσει τους ευρωπαίους με μίσος κατά ημών των Ελλήνων και γενικότερα κατά των Ορθοδόξων.

Ο Παπισμός, μετά το σχίσμα (1054), θα γίνει εγκόσμια υπερεξουσία. Θα υποτάξει τους πάντες κάτω από την παντόφλα του Πάπα και θα εγείρει φρικτές γενοκτονίες κατά εκείνων που αμφισβητούσαν την εξουσία του.

Οι σταυροφορίες, οι ευρωπαϊκοί θρησκευτικοί πόλεμοι, η «Ιερά Εξέταση» και οι διωγμοί κατά των «αιρετικών», η νύχτα του Αγίου Βαρθολομαίου, η γενοκτονία των 800.000 ορθοδόξων Σέρβων από τους παπικούς Ουστάσι, κατά τον Β΄ παγκόσμιο πόλεμο, είναι το θλιβερό πρόσωπο της δυτικής χριστιανοσύνης.

Το ίδιο και η αποικιοκρατία, όπου ο Παπισμός, με το απόπαιδό του, τον Προτεσταντισμό, πρωτοστάτησαν στην κατάκτηση του κόσμου, με σφαγές, γενοκτονίες και δηώσεις, μεταβάλλοντας τον «νέο κόσμο» σε απέραντες δουλοπαροικίες, ως τα σήμερα.

Αλλά και η σύγχρονη δυτική ετεροδοξία συνεχίζει την ίδια τακτική, επιβεβαιώνοντας με τον πλέον σαφή τρόπο την απόλυτη διάσταση και αποξένωσή της από την αληθινή Εκκλησία του Χριστού, την Ορθοδοξία μας.

Τα σύγχρονα ανυπέρβλητα προβλήματά μας δεν είναι άμοιρα ευθυνών των ετεροδόξων δυτικών «εταίρων» μας.

Κάνει λόγο ο αρθρογράφος για ανθρωποκεντρισμό χωρίς Θεό. Αν εννοεί το «θεό» της δυτικής χριστιανοσύνης δε θα διαφωνήσουμε μαζί του, διότι αυτός ο «θεός» είναι όχι μόνο νεκρός, όπως διακήρυξε δικαίως ο Νίτσε, αλλά και απάνθρωπος.

Είναι το ανύπαρκτο και θνησιγενές είδωλο του σχολαστικισμού, το οποίο δημιουργήθηκε κατ’ εικόνα και ομοίωση του αιρετικού δυτικού ανθρώπου.

Αν όμως εννοεί τον αληθινό Τριαδικό Θεό, της πατρότητας, της αγάπης και του ελέους, όπως δοξάζει η Ορθοδοξία μας, τότε βρίσκεται σε οικτρή πλάνη, διότι απογυμνώνει τον άνθρωπο από το Θεό, την πηγή της ζωής και του δίνει ιδιότητες απολυτότητας, τις οποίες δεν έχει.

Το σχήμα του ανθρωποκεντρισμού χωρίς το Θεό έχει αποτύχει παταγωδώς εδώ και αιώνες και αυτό το αποτυχημένο σχήμα συνεχίζει να προτείνει δυστυχώς ο άθεος ευρωπαϊκός ουμανισμός.

Εγκλωβισμένος και ο αρθογράφος στα στεγανά αυτά, δε μπορεί προφανώς να αντιληφτεί ότι τα κοινωνιοκεντρικά και ανθρωποκεντρικά νοήματα που προτείνει, για την «αλλαγή» της κοινωνίας, είναι καταδικασμένα να αποτύχουν.

Τρανό παράδειγμα η παταγώδεις κατάρρευση των κοινωνιοκεντρικών και ανθρωποκεντρικών κοινωνιών της Δύσεως.

Για μας του Ορθοδόξους, αληθινός τύπος ανθρώπου, είναι ο ένσαρκος Λόγος του Θεού, ο Θεάνθρωπος Κύριός μας Ιησούς Χριστός και αληθινός άνθρωπος ο ενωμένος οργανικά και οντολογικά με Εκείνον.

Στην αντίθετη περίπτωση, ο αυτονομημένος από το Θεό άνθρωπος, τραυματισμένος από την αμαρτία και αποδυναμωμένος από τη φθορά και την φορά του θανάτου, στερείται της γνησιότητας.

Αληθινή κοινωνία είναι η θεανθρώπινη κοινωνία, δηλαδή η Εκκλησία, όπου τα ανθρώπινα πρόσωπα μπολιάζονται με την άκτιστη χάρη του Θεού και μεταμορφώνεται σε θεανθρώπινα κύτταρα του Σώματος του Χριστού.

Αληθινή ελευθερία και σεβασμό στα ανθρώπινα πρόσωπα παρέχει μόνον η Εκκλησία, η οποία καταξιώνει την ανθρώπινη οντότητα, μεταβάλλοντάς την σε εικόνα Θεού και ανάγοντάς την σε θεοειδή ύπαρξη, η οποία βρίσκεται εν πορεία για την σωτηρία και την κατά χάριν θέωση.

Εκ του Γραφείου επί των Αιρέσεων και των Παραθρησκειών της Ι.Μ. Πειραιώς

Αββά Δωροθέου – επιστολές σε αδελφούς που βρίσκονται σε πειρασμό.


ΣΤΟΝ ΑΔΕΛΦΟ ΠΟΥ ΔΟΚΙΜΑΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΠΕΙΡΑΣΜΟ
Επιστολή Η´
— Πρώτα-πρώτα, παιδί μου, δεν γνωρίζουμε τον τρόπο που οικονομεί ο Θεός τη ζωη μαςκαι οφείλουμε να Του παραδίνουμε τον εαυτό μας να τον κυβερνήσει —πράγμα που οφείλουμε ακριβώς να κάνουμε και σ᾽ αυτήν την περίσταση. Γιατί θα δυσκολευτείς, αν θελήσεις να κρίνεις με ανθρώπινα κριτήρια όσα σου συμβαίνουν αντί ν’ αφήσεις στο Θεο κάθε μέριμνά σου. Πρέπει λοιπόν, όταν σε περικυκλώνουν θλιβεροί και πιεστικοί λογισμοί, να κραυγάζεις στο Θεο: «Κυριε, οικονόμησε αυτήν την υπόθεση, όπως Συ θέλεις και όπως γνωρίζεις»1. Γιατί πολλά θέματα τα τακτοποιεί η Πρόνοια του Θεού διαφορετικά απ’ ό,τι νομίζουμε ή ελπίζουμε. Και οι ελπίδες που τρέφαμε για μερικά πράγματα, από την πείρα αποδείχτηκαν λαθεμένες. Με λίγα λόγια, πρέπει να δείχνεις μακροθυμία την ώρα του πειρασμού και να προσεύχεσαι και να μην προσπαθείς ή να νομίζεις ότι με ανθρωπίνους λογισμούς, όπως είπα, θα ξεπεράσεις λογισμούς δαιμονικούς. Ο αββάς Ποιμένας επειδή τα γνώριζε αυτά, έλεγε ότι η εντολή «να μη μεριμνήσεις για την αυριανή ημέρα»2 (Ματθ. 6, 34) απευθυνόταν σ’ όσους βρίσκονται σε πειρασμό. Αν λοιπόν, παιδί μου, πιστεύεις ότι αυτά είναι αληθινά, εγκατάλειψε κάθε δικό σου λογισμό —και αν ακόμα είναι συνετός— και κράτησε την ελπίδα σου στο Θεο. Σ’ Αυτόν που δίνει περισσότερα από όσα Του ζητάμε ή μπορούμε να φανταστούμε (Εφ. 3, 20). Θα μπορούσα να σου απαντήσω σ’ όλα όσα είπες, αλλά δεν θέλω να έλθω σε αντίθεση ούτε με σένα ούτε με τον ίδιο τον εαυτό μου. Το μόνο που λέω είναι να στερεωθείς στην οδό που οδηγεί στην ελπίδα του Θεού. Γιατί αυτή η οδός είναι η πιο ασφαλής και η πιο αμέριμνη. Ο Θεός μαζί σου.
Επιστολή Θ´
ΣΤΟΝ ΙΔΙΟ
— Να θυμάσαι, παιδί μου, αυτόν που είπε ότι «δια μέσου πολλών θλίψεων θα μπούμε στη Βασιλεία των Ουρανών» (Πραξ. 14, 22), χωρίς να καθορίζει το είδος των θλίψεων, αλλά είπε αόριστα: «δια μέσου πολλών θλίψεων». Και έτσι, αν έχεις αμαρτίες, να υπομένεις ο,τι σου συμβαίνει με ευχαριστιακή διάθεση και επίγνωση, σαν να ήταν κάτι πολύ ευχάριστο. Αν όμως δεν έχεις αμαρτίες, να υπομένεις τον πειρασμό σαν κάτι που σε καθαρίζει από τα πάθη ή σου γίνεται αφορμή να κερδίσεις τη Βασιλεία των Ουρανών. Ο φιλάνθρωπος και φιλόψυχος Θεός, που επιτίμησε τον άνεμο και τη φουρτουνιασμένη θάλασσα και τη γαλήνεψε, να επιτιμήσει και τον πειρασμό σου, παιδί μου, και να σου δώσει ευρύτητα πνεύματος για να γνωρίσεις τις κακουργίες του εχθρού. Αμήν.
Επιστολή Ι´
ΣΤΟΝ ΑΔΕΛΦΟ ΠΟΥ ΕΠΕΣΕ ΣΕ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΑ
ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΑΛΛΕΣ ΣΥΜΦΟΡΕΣ
— Σε παρακαλώ, παιδί μου, να υπομένεις και να ευχαριστείς για τις συμφορές που σου συμβαίνουν εξαιτίας της αρρώστιας, σύμφωνα μ’ εκείνον που λέει: «Όλα όσα σου συμβαίνουν, να τα δέχεσαι σαν καλά», για να εκπληρωθεί σε σένα, παιδί μου, ο σκοπός της Θείας Προνοίας σύμφωνα με το θέλημα του Θεού. Παρε λοιπόν κουράγιο και δυνάμωσε, με τη Χαρη του Θεού και την «οικονομία» Του για σένα. Ο Θεός μαζί σου.
Επιστολή ΙΑ´
ΣΕ ΑΔΕΛΦΟ ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΣΕ ΠΕΙΡΑΣΜΟ
— Ο Χριστός ας σου χαρίσει την ειρήνη Του, αδελφέ μου. Προσπάθησε να πείσεις το λογισμό σου, ότι οπωσδήποτε εσύ έδωσες αφορμή στον πειρασμό, έστω και αν προς το παρόν δεν μπορείς να βρεις για ποια αιτία σου συνέβη. Κατηγόρησε τον εαυτόν σου, υπόμεινε και προσευχήσου. Και έχω εμπιστοσύνη στην ευσπλαχνία του αγαθού Δεσπότου Χριστού, ότι θα διώξει τον πειρασμό. Ο Απόστολος Παύλος είπε: «Η ειρήνη του Θεού, που ξεπερνάει κάθε ανθρώπινο νου, θα φρουρήσει την καρδιά σας» (Φιλ. 4, 7).
Επιστολή ΙΒ’
ΣΤΟΝ ΙΔΙΟ
— Μη σου φαίνεται παράξενο, παιδί μου, εφόσον βρίσκεσαι στην οδό που οδηγεί στο Θεο, αν πολλές φορές πέφτεις πάνω σε αγκάθια και σβώλους και άλλοτε σε ομαλό έδαφος. Γιατί όσοι αγωνίζονται, άλλοτε πέφτουν, άλλοτε νικούν. Ο Μεγας Ιωβ είπε: «Τι άλλο είναι η ζωη του ανθρώπου πάνω στη γη, παρά μια συνεχής δοκιμασία»; (Ιωβ 7, 1). Και κάποιος άλλος άγιος είπε: «Άνθρωπος που δεν γεύτηκε πειρασμό, δεν μπορεί να είναι βέβαιος για τις αρετές του» (Σοφ. Σειρ. 34, 10: Ιακώβ. 1, 12). Γιατί καθώς ασκούμαστε στην πίστη πειραζόμαστε, για να δοκιμαστούμε και να μάθουμε να πολεμάμε. Ο Κυριος είπε: «Πρέπει να περάσετε μέσα από πολλές θλίψεις, για να μπείτε στη Βασιλεία των Ουρανών» (Πραξ. 14, 22),. Ας είναι λοιπόν βοηθός σας σε ο,τι συναντάτε, η ελπίδα του καλού τέλους. Και ο Άγιος Απόστολος, θέλοντας να μας προετοιμάσει για ν’ αποκτήσουμε υπομονή, λέει: «Είναι αξιόπιστος ο Θεός που σας υποσχέθηκε ότι δεν θα σας αφήσει να πειραστείτε περισσότερο απ’ όσο μπορείτε, αλλά μαζί με τον πειρασμό θα φέρει και το ξεπέρασμά του, ώστε να μπορείτε να τον σηκώσετε» (Α´ Κορ. 10, 13). Και ο Κυριος μας, η πραγματική Αλήθεια που λέει: «Σ’ αυτόν τον κόσμο θα δοκιμάσετε θλίψεις, αλλά έχετε θάρρος, εγώ νίκησα τον κόσμο» (Ιωάν. 16, 23), ας είναι η παρηγοριά σου. Αυτά να μελετάς, αυτά να τηρείς. Να ζεις με τη μνήμη του Κυρίου, και η αγαθότητά Του, θα σε βοηθάει σε όλα, παιδί μου, γιατί είναι ελεήμονας και γνωρίζει την αδυναμία μας. Αυτός θα επιτιμήσει τα κύματα και θα ξαναφέρει γαλήνη στην ψυχή σου με τις ευχές των Αγίων Του.
Επιστολή ΙΓ´
ΣΤΟΝ ΙΔΙΟ
— Όπως ακριβώς οι σκιές ακολουθούν τα σώματα, έτσι και οι πειρασμοί τις εντολές του Θεού. Γιατί, όπως λέει ο Μεγας Αντώνιος3, όποιος δεν γεύτηκε πειρασμούς, δεν θα μπει στη Βασιλεία των Ουρανών. Μην απορήσεις λοιπόν, παιδί μου, αν συναντήσεις θλίψεις και πειρασμούς, ενώ ζητάς συμβουλές για τη σωτηρία της ψυχής σου. Αλλά να υπομένεις ατάραχα και να προσεύχεσαι, ευχαριστώντας τον Θεο, που αξιώνεσαι να πειραστείς, για χάρη της εντολής του Θεού, για να γυμναστεί και να δοκιμαστεί η ψυχή σου. Ο αγαθός Θεός να σου χαρίσει πνευματική αγρύπνια και υπομονή στον καιρό του πειρασμού.
Επιστολή ΙΔ´
ΣΤΟΝ ΙΔΙΟ
— Πολύ καλά εννόησε ο Αββάς Ποιμένας ότι η εντολή να μη μεριμνήσει κανείς για την επόμενη ημέρα, έχει δοθεί σε άνθρωπο που βρισκόταν σε πειρασμό. Και το «άφησε στο Θεο τη μέριμνα για σένα» (Ψαλ. 54, 23) στο ίδιο αποτέλεσμα οδηγεί. Απομακρύνσου λοιπόν, παιδί μου, από τους ανθρώπινους λογισμούς και κράτησε την ελπίδα σου στο Θεο, που κάνει πολύ περισσότερα απ’ όσα νομίζουμε. Και η ελπίδα στο Θεο θα σε αναπαύσει. Ο Κυριος να σε βοηθήσει, παιδί μου, με την ευχή των αγίων. Πρέπει λοιπόν ν’ απομακρυνόμαστε από τέτοιου είδους λογισμούς, γιατί δεν είμαστε βέβαιοι, αν αύριο ζούμε.
Επιστολή ΙΕ´
ΣΤΟΝ ΙΔΙΟ
— Είμαστε δημιουργήματα του αγαθού και φιλάνθρωπου Θεού που είπε: «Ζω εγώ, λέει Κυριος, και δεν επιθυμώ το θάνατο του αμαρτωλού, αλλά θέλω να μετανοήσει και να ζήσει» (Εξ. 33, 11). Και πάλι: «Δεν ήρθα να καλέσω σε μετάνοια τους δικαίους, αλλά τους αμαρτωλούς» (Ματθ. 9, 13). Αν λοιπόν είναι έτσι, και έτσι πιστεύουμε, ας αφήσουμε στον Κυριο κάθε μέριμνα, για μας και τη ζωη μας, και Αυτός θα μας διαθρέψει (Ψαλ. 54, 23), δηλαδή θα μας σώσει. Γιατί Αυτός ενδιαφέρεται για μας. Αυτός να παρηγορήσει και την καρδιά σου, παιδί μου, με τις ευχές των αγίων.
Επιστολή ΙΣΤ´
ΣΕ ΚΑΠΟΙΟΝ ΑΔΕΛΦΟ, ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΑΣΘΕΝΕΣΤΕΡΟ, ΠΟΥ ΤΟΝ ΒΑΣΑΝΙΖΑΝ ΔΙΑΦΟΡΟΙ ΛΟΓΙΣΜΟΙ, ΓΙΑ ΟΣΟΥΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥΣΑΝ ΤΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΟΥ.
— Στο Όνομα του Ιησού Χριστού. Αδελφέ μου, δεν έχουμε κανένα δικαίωμα πάνω στον αδελφό μας. Γιατί το κακό που έγινε πρέπει να το ξεπεράσουμε και να το καταπιούμε με αγάπη. Κανείς δεν μπορεί να πει στον πλησίον: «Γιατί δεν με αγαπάς;» Αλλά αυτός πρέπει με πράξεις αγάπης να ελκύει τον πλησίον και να τον προκαλεί να τον αγαπήσει.
Σχετικά δε με τις σωματικές και υλικές ανάγκες, αν κάποιος είναι άξιος ν’ αναπαυτεί, ακόμα και σε καρδιά Σαρακηνών δίνει πληροφορία ο Θεός να τον ελεήσουν ανάλογα με τις ανάγκες του. Αν όμως δεν είναι άξιος ή δεν είναι για το συμφέρον της ψυχής του να παρηγορηθεί στον καιρό της δοκιμασίας του, τότε και αν ακόμα δημιουργήσει καινούριο ουρανό και καινούρια γη, δεν θα βρει ανάπαυση4. Πανω σ’ αυτό που λες, ότι δηλαδή δίνεις βάρος στους αδελφούς, είναι σαν να ομολογείς το δικαίωμά σου. Γιατί κανένας δεν μπορεί να πει ότι βαραίνει τον πλησίον του, που θέλει να σωθεί, όταν του δίνει την ευκαιρία να εκτελέσει την εντολή του Θεού. Όποιος μισεί όσους τον προσβάλλουν, μισεί την πραότητα. Όποιος αποφεύγει αυτούς που τον στενοχωρούν, αποφεύγει την ανάπαυσή του «εν Χριστώ». Ο φιλάνθρωπος Θεός να μας σκεπάσει με τη Χαρη Του, παιδί μου, με τις ευχές των αγίων. Αμήν.
Σημειώσεις:
1. «Ηρώτησάν τινες τον Αββάν Μακάριον, λέγοντες• Πως οφείλομεν προσεύχεσθαι; Λεγει αυτοίς ο γέρων• Ουκ έστι χρεία βατολογείν, αλλ’ εκτείνειν τας χείρας, και λέγειν• Κυριε, ως θέλεις και ως οίδας, ελέησον. Εαν δε επίκειται πόλεμος• Κυριε, βοήθει• Και Αυτός οίδε τα συμφέροντα, και ποιεί μεθ’ ημών έλεος».
(Αβ. Μακ. P.G. 65, 2696).
2. «Ηρωτήθη ο Αββάς Ποιμήν, ότι εις τίνα έρχεται ο λόγος ο γεγραμένος, ότι, «Μη φροντίσητε περί της αύριον». Λεγει αυτώ ο γέρων: Προς άνθρωπον όντα εν πειρασμώ και ολιγωρούντα ερρήθη, ίνα μη φροντίση λέγων: Ποσον χρόνον έχω εν τω πειρασμώ τούτω; αλλά μάλλον λογίσηται, λέγων καθ’ εκάστην το σήμερον».
(Αβ. Ποιμ. P.G. 65, 353Ψ).
3. «Ουδείς απείραστος δυνήσεται εισελθείν εις την βασιλείαν των ουρανών. Έπαρον γαρ, φησί, τους πειρασμούς, και ουδείς ο σωζόμενος».
(Αβ. Αντ. P.G. 65, 77A)
4. Αβ. Ποιμ. P.G. 65, 333.
(Από το βιβλίο «Αββά Δωροθέου Έργα Ασκητικά.», Εκδ. «
ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ», Ιεράς Μονής Τιμίου Προδρόμου, Καρέας, 2000)
(Πηγή: Ιερά Μητρόπολις Καισαριανής, Βυρωνος και Υμηττού)

Η εμπαθής ψυχή στην μέλλουσα κρίση – ΑΒΒΑ ΔΩΡΟΘΕΟΥ Έργα Ασκητικά


Άραγε πόσα έχει η ταλαίπωρη ψυχή να υποφέρει από τα πάθη της (ενν. στην μέλλουσα ζωή). Μπορείτε και απ’ αυτά που ζούμε εδώ να καταλάβετε εκείνη τη θλίψη. Γιατί, όταν κανείς έχει πυρετό, τί είναι εκείνο που τον καίει; Ποιά φωτιά ή ποια ξύλα δημιουργούν εκείνη τη φλόγα; Και αν τύχει να έχει κανείς σώμα ασθενικής κράσεως, δεν είναι η ίδια η ανημποριά του που τον καίει και τον ταράσσει πάντοτε και θλίβει τη ζωή του; 
Το ίδιο συμβαίνει και με την εμπαθή ψυχή. Πάντοτε βασανίζεται η ταλαίπωρη από την ίδια την κακοιμοιριά της, έχοντας διαρκώς την πικρή ανάμνηση και την οδυνηρή παραμονή των παθών, που την καίουν και την καταφλέγουν αδιάκοπα. Και ακόμα, ποιος μπορεί να μιλήσει, αδελφοί μου, για τους φοβερούς εκείνους τόπους, για τα σώματα εκείνα που δημιουργούν στην ψυχή τέτοια και τόση οδύνη και τη βασανίζουν, χωρίς να φθείρονται, για τη φοβερή εκείνη φωτιά, για το σκοτάδι, για τις ανελέητες και βασανιστικές δυνάμεις, για τα αμέτρητα άλλα βασανιστήρια, που αναφέρονται με πολλούς τρόπους στις θείες Γραφές, όλα ανάλογα με τις κακές πράξεις και τους κακούς λογισμούς των ψυχών;

Γιατί, όπως ακριβώς οι άγιοι οδηγούνται σε τόπους φωτεινούς και σε αγγελική ευφροσύνη, ανάλογα με τις καλές τους πράξεις, έτσι και οι αμαρτωλοί απομονώνονται σε τόπους σκοτεινούς και ζοφερούς και γεμάτους φόβο και τρόμο, όπως λένε οι άγιοι. Γιατί, τί φοβερότερο και ελεεινότερο υπάρχει από εκείνους τους τόπους που προορίζονται για τους δαίμονες; Τί άλλο πιο πικρό από την κόλαση, στην οποία καταδικάζονται; Και όμως τιμωρούνται και οι αμαρτωλοί μαζί με τους δαίμονες, όπως λέει η Γραφή: «Φύγετε μακριά μου οι καταραμένοι στην αιώνια φωτιά που ετοιμάστηκε για το διάβολο και τους αγγέλους του» (Ματθ. 25, 41).

[ΣΗΜΕΙΩΣΗ. Πρέπει να σημειωθεί η θέση που παίρνει ο αββάς Δωρόθεος στο θέμα της μελλούσης κολάσεως.

Όπως ακριβώς η έξωση του Αδάμ από τον Παράδεισο δεν είναι εκδίκηση και τιμωρία εκ μέρους του Θεού «διά τήν προσβληθείσαν Θείαν Δικαιοσύνην», έτσι και η μέλλουσα γέεννα δεν αποτελεί αποκατάσταση «τής προσβληθείσης Θείας Δικαιοσύνης», αλλά τραγική συνέπεια της εκπτώσεως του ανθρώπου από το «κατά φύσιν» και διαιώνιση των συνεπειών αυτής. Η έμφαση στο σημείο της οδύνης, που προέρχεται από την ίδια την ψυχή γιατί τής λείπουν οι επίγειες παρακλήσεις, η μοναξιά, η απουσία του Θεού, η μνήμη των αμαρτιών της και η παράδοση στις δυνάμεις του σκότους, δίνει όλες τις διαστάσεις της τραγικότητας και του αποτροπιασμού που προκαλεί αυτή η αιώνια καταδίκη. Ταυτόχρονα όμως δίνει απάντηση στον επιπόλαιο συλλογισμό μερικών σύγχρονων ανθώπων –«ο Θεός δεν είναι κακούργος, άρα δεν υπάρχει κόλαση» ή «η κόλαση και ο παράδεισος είναι εδώ» - καθώς επίσης και στις δογματικές παρεκκλίσεις της Δυτικής θεολογίας (πρβλ. Π. Νέλλα: Η περί δικαιώσεως διδασκαλία Ν. Καβάσιλα. Πειραιεύς 1975). ]